U bent hier

'CSI-onderzoek' bij beroemd Culemborgs schilderij

maandag 23 april 2018 - 15:11

Memorietafel met Elisabeth van Culemborg en haar opeenvolgende echtgenoten. Foto: Elisabeth Weeshuis Museum.

De 'Memorietafel' met Elisabeth van Culemborg uit het midden van de 16de eeuw kreeg op vrijdag 13 april een bodyscan met een geavanceerd XRF-apparaat. Dat instrument heeft met röntgenstralen nauwkeurig de samenstelling van verfpigmenten in kaart gebracht. Het gebeurde gewoon op zaal in het Elisabeth Weeshuis Museum in Culemborg. Door Luc Megens, specialist Conservering & Restauratie van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed.

In 2017 rezen er vragen die onbeantwoord bleven. Zo was er geen afdoende verklaring voor de zwarte ruiten in het alliantiewapen van Elisabeth en Anthonis dat rechts van Elisabeth staat. Ze kwamen tijdens de restauratie tevoorschijn vanonder rode verf, aangebracht door een restaurator in 1926 of 1947/49. Zou het een vergissing zijn van de schilder, vermoedelijk een werkplaatsmedewerker van Jan van Scorel? Of heeft het zwart, dat inderdaad eigenlijk rood zou moeten zijn, een speciale betekenis? Of is er sprake van verkleuring van de verf? Vermiljoen (rood) kan onder invloed van het licht donkergrijs of zelfs zwart worden.

Recentelijk werden er door de restaurator Laurent Sozzani twee kleine verfmonsters genomen uit twee verschillende zwarte ruiten. Dat waren een soort biopten om de samenstelling van de verf te onderzoeken. Wordt er kwik aangetoond dan wijst dat op vermiljoen, rood dus. De analyse van de verfmonsters door Luc Megens van de RCE toonde kwik aan in één monster, in het andere niet. Dat was nog geen overtuigend bewijs. De komende weken zal hij meer onderzoek uitvoeren aan monsters die tijdens de restauratie genomen zijn. En wie weet levert het binnenkort onverwachte, nieuwe inzichten op.

Laurens Tijink van Omroep Gelderland maakte een mooi verslag van deze dag. 

Reacties